12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 27 Cevapları BİLGİ GÖRSELİ 1.5 (OSMANLI’DA VERASET SİSTEMİ) TARTIŞMA SORUSU: Soru: Osmanlı Devleti’nde veraset sisteminde yapılan değişiklikler hakkında neler söylenebilir? Tartışınız. Çözüm: Osmanlı Devleti taht kavgalarını önlemek ve merkezî otoriteyi güçlendirmek amacıyla veraset sistemini aşamalı olarak daraltmıştır. Osman Gazi dönemindeki “Ülke hanedanın ortak…

12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 26 Cevapları 18. KAYNAK (ÜLÜŞ SİSTEMİ VE TAHT KAVGALARI) SORULARI: 1. Ülüş sisteminin olumlu ve olumsuz sonuçlarını yazınız: – Olumlu Sonuçlar: Hanedan üyelerinin hepsinin yönetim tecrübesi kazanması, liyakatli ve güçlü olanın tahta geçmesi, boylar arasında hanedana olan bağlılığın korunması. – Olumsuz Sonuçlar: Sık…

12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 25 Cevapları UYGULAMA 1: KUT ANLAYIŞI KARŞILAŞTIRMA TABLOSU VE ÖZET METNİ: Ölçütler İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinde Kut Anlayışı İslamiyet’in Kabulünden Sonra Türk Devletlerinde Kut Anlayışı Meşruiyetin Kaynağı Gök Tanrı tarafından verilen yönetme yetkisidir. Allah’ın takdiri ve iradesi; ilahi meşruiyettir. Hükümdarlığın Geçiş Yolu Kan…

12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 24 Cevapları 15., 16. ve 17. KAYNAK (MEŞRUİYET SEMBOLLERİ: HİLAT VE NEVBET) SORULARI: 1. Soru: Abbasi halifesinden alınan hâkimiyet sembollerinin ilk Türk-İslam devletlerinde siyasi otorite açısından neden önemli olduğu söylenebilir? Çözüm: İslam dünyasında dinî ve manevi lider olan halifeden onay (menşur), hilat ve…

12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 23 Cevapları 13. ve 14. KAYNAK (KUTADGU BİLİG VE SİYASETNAME) SORUSU: Soru: Türk devlet geleneğinde liyakatin önemine ilişkin iki örnek veriniz. Çözüm: 1. Nizamülmülk’ün Siyasetname’sindeki Vurgu: Hükümdarın halk arasından hizmetkârlarını seçerken akıl, yetenek ve kifayetlerine (ehliyetlerine) göre değerlendirip görev vermesi gerektiğini belirtmesi. 2….

12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 22 Cevapları 11. ve 12. KAYNAK (CİHAN HÂKİMİYETİ VE İSLAMİYET) SORULARI: 1. Soru: Yerleşik hayata geçişin, devlet yönetimi üzerindeki etkileri hakkında neler söylenebilir? Çözüm: Yerleşik hayata geçişle birlikte göçebe teşkilatlanma yerini kalıcı şehir merkezlerine, yazılı hukuk kurallarına, düzenli vergi ve mimari yapılara, gelişmiş…

12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 21 Cevapları 9. ve 10. KAYNAK (ORHUN YAZITLARI VE KUT ANLAYIŞI) SORULARI: 1. Soru: Türk devlet anlayışında kağanın meşruiyet kaynağına ilişkin neler söylenebilir? Çözüm: Kağanın meşruiyet kaynağı ilahidir ve Gök Tanrı tarafından verilen “kut” inancına dayanır. Bilge Kağan yazıtında tahta kendi gücüyle değil,…

12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 19 Cevapları BİLGİ GÖRSELİ 1.3 (DEVLETİ OLUŞTURAN UNSURLAR) SORULARI: 1. Soru: “Oksızlık” ve “Uluş” kavramlarının Türklerde siyasi teşkilatlanmaya etkisini yorumlayınız. Çözüm: “Oksızlık” (tam bağımsızlık), Türk milletinin başka bir devletin egemenliğini reddederek kendi özgür devletini kurma iradesini simgeler. “Uluş” (ülke/vatan) ise bağımsızlığın yaşatıldığı coğrafi…

12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 18 Cevapları 7. KAYNAK (TÜRK AİLE YAPISI VE BOYLAR BİRLİĞİ) SORULARI: 1. Soru: Türklerin tarih boyunca birçok devlet kurması, aile yapısıyla nasıl ilişkilendirilebilir? Çözüm: Aile (oguş), Türk toplumunun çekirdeği ve devletin en küçük modelidir. Sağlam aile yapısı, dayanışma ve akrabalık bağları sayesinde toplumsal…

12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 17 Cevapları 5. ve 6. KAYNAK (OĞUZ KAĞAN DESTANI VE TÜRK DEVLET YÖNETİMİ) SORULARI: 1. Soru: Oğuz Kağan Destanı’ndaki cihan hâkimiyeti mefkûresiyle ideal hükümdarın özellikleri arasındaki ilişkiye dair neler söylenebilir? Çözüm: Oğuz Kağan Destanı’nda cihan hâkimiyeti; Tanrı tarafından verilen “kut” (yönetme yetkisi) ve…