12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 25 Cevapları
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 25 Cevapları
UYGULAMA 1: KUT ANLAYIŞI KARŞILAŞTIRMA TABLOSU VE ÖZET METNİ:
| Ölçütler | İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinde Kut Anlayışı | İslamiyet’in Kabulünden Sonra Türk Devletlerinde Kut Anlayışı |
|---|---|---|
| Meşruiyetin Kaynağı | Gök Tanrı tarafından verilen yönetme yetkisidir. | Allah’ın takdiri ve iradesi; ilahi meşruiyettir. |
| Hükümdarlığın Geçiş Yolu | Kan yoluyla hanedanın tüm erkek üyelerine geçer (Ülüş sistemi). | Osmanlı’ya kadar hanedan ortak mülküdür; Osmanlı’da zamanla Ekber ve Erşed sistemine dönüşmüştür. |
| Hükümdarın Görev ve Sorumlulukları | Aç halkı doyurmak, çıplak halkı giydirmek, töreyi uygulamak, bağımsızlığı korumak. | Adaleti tesis etmek, halkı korumak, İslamiyet’i yaymak (gaza/cihat) ve Nizam-ı Âlem’i sağlamak. |
| Sınırlandırılma Mekanizması | Töre kuralları, Kurultay (Toy) ve halkın ihtiyaçlarının karşılanması. | Şer’i ve Örfi hukuk, Divan teşkilatı ve ulema/kadı denetimi. |
ÖZET METNİ (100-150 KELİME):
Türk devlet geleneğinde kut anlayışı, İslamiyet öncesinden İslami döneme geçişte özünü koruyarak İslami bir nitelik kazanmıştır. İslam öncesinde Gök Tanrı’ya dayandırılan yönetme yetkisi, İslamiyet’le birlikte Allah’ın iradesi ve takdiri olarak kabul edilmiştir. Her iki dönemde de hükümdarlık yetkisi mutlak bir keyfilik içermez; hükümdar halkın refahını sağlamak, adaleti korumak ve hukuka (töre/şeriat) uymakla yükümlüdür. Hanedanın kutsallığı anlayışı Osmanlı Devleti’nin son dönemlerine kadar sürerken, kutsal otorite halka hizmet etme sorumluluğuyla dengelenmiştir.
Sayfa çözümlerinin tamamı için 12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.