12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 50 Cevapları 40., 41. ve 42. KAYNAK (ONLU SİSTEM VE ORDU-MİLLET) SORULARI: 1. Soru: Onlu teşkilatın Türk devletlerinin uzun süre ayakta kalmasında nasıl bir rol oynadığını açıklayınız. Çözüm: Mete Han tarafından MÖ 209’da kurulan Onlu Sistem; orduda emir-komuta zincirini, disiplini ve hızlı sevk-idareyi…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 49 Cevapları UYGULAMA 5: MONARŞİ, MEŞRUTİYET VE CUMHURİYET KARŞILAŞTIRMA TABLOSU: Ölçütler Monarşi Meşrutiyet Cumhuriyet Egemenliğin Kaynağı İlahi irade, hanedan soyu. Padişah ile Meclis (Anayasa) arasında paylaşılır. Millet (Halk iradesi). Yöneticinin İşbaşına Geliş Şekli Babadan oğula (Soya dayalı veraset). Padişah soya dayalı; Mebuslar seçimle….
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 48 Cevapları 39. KAYNAK (EKİM BUNALIMI VE CUMHURİYET) SORULARI: 1. Soru: Cumhuriyetin ilanının hükümet krizini aşmak için üretilmiş bir idari çözüm olarak kabul edilmesi nasıl yorumlanabilir? Çözüm: Meclis Hükümeti sisteminde yaşanan tıkanıklığı gidermek amacıyla kabine sistemine geçiş yapılmış, Cumhurbaşkanı ve Başbakanlık makamları netleştirilerek…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 47 Cevapları 38. KAYNAK (CUMHURİYETİN İLANI TARTIŞMALARI) SORUSU: Soru: Cumhuriyetin hızla ilan edilmesini gerekli kılan durum nasıl yorumlanabilir? Açıklayınız. Çözüm: Devletin rejim adının belirsizliği, Meclis Hükümeti sistemindeki tıkanıklıklar (Ekim Bunalımı) ve yeni kurulan devletin başkenti ile yönetim şeklinin netleştirilmesi ihtiyacı cumhuriyetin hızla ilan…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 46 Cevapları 37. KAYNAK (MİLLÎ EGEMENLİK FİKRİ) TARTIŞMA SORUSU: Soru: I. Meşrutiyet’ten itibaren yaşanan gelişmeler demokrasi açısından değerlendirildiğinde millî egemenlik fikrinin olgunlaşmasına dair neler söylenebilir? Tartışınız. Çözüm: I. ve II. Meşrutiyet dönemindeki parlamento, çok partili hayat ve anayasa birikimi; Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 44 Cevapları 36. KAYNAK (KANUN-I ESASİ VE MECLİS-İ UMÛMİ) SORULARI: 1. Soru: Meclis-i Âyan üyelerinin sadece padişaha karşı sorumlu olmasının siyasi hayata etkileri hakkında neler söylenebilir? Çözüm: Meclis-i Âyan’ın padişah tarafından atanması ve ona sorumlu olması, padişahın meclis üzerindeki denetimini korumuş, halkı temsil…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 43 Cevapları BİLGİ GÖRSELİ 1.8 (MEŞRUTİYETE GİDEN YOL) TARTIŞMA SORULARI: 1. Soru: Sizce Genç Osmanlıların savunduğu fikirler, milliyetçilik akımının güçlü olduğu bu dönemde geçerli bir çözüm yolu muydu? Tartışınız. Çözüm: Genç Osmanlıların “Osmanlıcılık” fikri gayrimüslimleri mecliste temsil ederek devleti dağılmaktan kurtarmayı hedeflemişti; ancak…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 42 Cevapları 34. ve 35. KAYNAK (OSMANLI EGEMENLİK ANLAYIŞI VE KUL SİSTEMİ) SORULARI: 1. Soru: Kaynaklardaki bilgiler karşılaştırıldığında Osmanlı Devleti’nde egemenliğin “ortak olunamaz” niteliği nasıl bir dönüşüme uğramıştır? Açıklayınız. Çözüm: Osmanlı Devleti başlangıçtaki geleneksel hanedan paylaşımı anlayışını terk etmiş; Fatih Sultan Mehmed ile…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 41 Cevapları 33. KAYNAK (YÖNETİM ŞEKİLLERİ) SORULARI: 1. Soru: Monarşilerde yöneticinin görev süresinin sınırsız olması, devlet yönetiminde istikrar ve değişim açısından nasıl yorumlanabilir? Açıklayınız. Çözüm: Görev süresinin sınırsız ve soya dayalı olması uzun vadeli politikaların uygulanmasında istikrar sağlayabilir; ancak kriz anlarında yöneticinin değiştirilememesi…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 40 Cevapları UYGULAMA 4: TOY (KURULTAY) İLE DİVAN KARŞILAŞTIRILMASI TABLOSU: Ölçütler Toy (Kurultay) Divan (Divân-ı Hümâyun) Temel İşlevi Devletin tüm siyasi, askerî, ekonomik ve hukuki işlerinin görüşüldüğü karar/danışma meclisi. Merkezî devlet idaresi, kanun tasarıları ve en üst adli/yargı organı. Hükümdarın Durumu Kağan başkanlık…