12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 40 Cevapları UYGULAMA 4: TOY (KURULTAY) İLE DİVAN KARŞILAŞTIRILMASI TABLOSU: Ölçütler Toy (Kurultay) Divan (Divân-ı Hümâyun) Temel İşlevi Devletin tüm siyasi, askerî, ekonomik ve hukuki işlerinin görüşüldüğü karar/danışma meclisi. Merkezî devlet idaresi, kanun tasarıları ve en üst adli/yargı organı. Hükümdarın Durumu Kağan başkanlık…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 36 Cevapları UYGULAMA 3: TÖRE İLE KANUNUN KARŞILAŞTIRILMASI TABLOSU: Ölçütler Töre Kanun Yazılı Olma Durumu Yazısız sözlü hukuk kurallarıdır. Yazılı metinler ve kanunnamelerdir. Bağlayıcılık Durumu Kağan dâhil tüm toplum için bağlayıcıdır. Padişah dâhil tüm vatandaşlar ve devlet organları için bağlayıcıdır. Yaptırım Türü Hapis,…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 38 Cevapları 31. KAYNAK (KURULTAYIN ROLÜ) SORUSU: Soru: Kurultayın siyasi ve hukuki yapısının kağanın yetkilerini dengelemekteki rolünü gerekçelendirerek açıklayınız. Çözüm: Kurultay, boy beylerinin ve hanedan üyelerinin katıldığı en üst karar organıdır. Hakanın töreye uymasını denetler, yeni kağan seçiminde veya töre değişikliklerinde onay verir….
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 33 Cevapları 26. ve 27. KAYNAK (TUĞRUL BEY VE HALİFE) SORULARI: 1. Soru: Halifenin Tuğrul Bey’e verdiği ünvanı, İslam dünyasındaki meşruiyeti açısından yorumlayınız. Çözüm: Halifenin Tuğrul Bey’i “Doğunun ve Batının Hükümdarı” ilan etmesi, İslam dünyasındaki siyasi ve dünyevi liderliğin resmen Türk Selçuklu Sultanı’na…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 35 Cevapları 28. KAYNAK (OSMANLI KANUNNAMELERİ) SORULARI: 1. Soru: Osmanlı kanunlarının oluşumunda geçmişteki yönetim tecrübelerinin etkilerine ilişkin neler söylenebilir? Çözüm: Osmanlı Devleti İlhanlı, Abbasi, Selçuklu ve kadim Türk töresi kanun yapma geleneklerini devralarak kendi idari ihtiyaçlarıyla harmanlamış ve yazılı kanunnameler oluşturmuştur. 2. Soru:…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 31 Cevapları 23. ve 24. KAYNAK (DEVLET HALK İÇİNDİR) SORULARI: 1. Soru: “Devlet, halk içindir.” ifadesiyle yönetimin temel önceliği hakkında neler anlatılmak istenmiştir? Çözüm: Yönetimin temel görevinin halka hizmet etmek, vatandaşların can, mal, barınma ve gıda güvenliğini sağlamak, adil bir sosyal devlet düzeni…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 32 Cevapları 25. KAYNAK (TÖRE VE ŞER’İ HUKUK UYUMU) TARTIŞMA SORUSU: Soru: İslamiyet’i kabul ettikten sonra Türklerin töreyi tamamen terk etmemesi, devlet anlayışı açısından nasıl yorumlanabilir? Tartışınız. Çözüm: Türkler, köklü devlet tecrübelerini ve milli kimliklerini korumuşlardır. Dinî kurallarla çatışmayan örf ve törelerini “örfi…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 30 Cevapları 21. ve 22. KAYNAK (TÖREDEN KANUNA) SORULARI: 1. Soru: Hükümdarların meşruiyetiyle töre arasındaki ilişkiye dair neler söylenebilir? Çözüm: Hükümdarın iktidarını sürdürebilmesi töreye eksiksiz uymasına bağlıdır. Töreye aykırı davranan, adaleti sağlayamayan veya başarısız olan kağanlar meşruiyetini kaybeder ve görevden alınabilir. 2. Soru:…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 28 Cevapları UYGULAMA 2: VERASET SİSTEMİ BENZERLİK VE FARKLILIKLAR TABLOSU: İslamiyet’in Kabulünden Önceki Uygulamalar İslamiyet’in Kabulünden Sonraki Uygulamalar Yönetme yetkisi (kut) Gök Tanrı tarafından hanedana verilir. Yönetme yetkisi Allah’ın iradesine ve takdirine dayandırılır. Devlet toprakları hanedan üyelerinin ortak mülkü sayılır. Osmanlı’da merkezî otoriteyi…
12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 29 Cevapları 19. ve 20. KAYNAK (İKİLİ TEŞKİLAT ANLAYIŞI) TARTIŞMA SORUSU: Soru: İkili teşkilatın olumlu ve olumsuz yönleri hakkında neler söylenebilir? Tartışınız. Çözüm: – Olumlu Yönleri: Geniş topraklara sahip devletlerde merkezî ve yerel idareyi kolaylaştırmış, yönetimde esneklik sağlamış, devletin sınırlarının hızla genişlemesine katkıda…